12 Ara 2017

10.Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1.Dönem 2. Yazılı Çalışma Soruları-Kısa Cevaplı 50 Soru

Reklamlar



10.Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1.Dönem 2. Yazılı Çalışma Soruları

edebiyatfatihi.net hazırladı

SORULAR ve CEVAPLARI

1. İslamiyet öncesi sözlü edebiyat döneminde şiir dili nasıldır?

Yalın bir dil kullanılmıştır, dil yabancı etkilerden uzaktır, ÖZTÜRKÇE'DİR

2. İslamiyet öncesi dönem ürünlerinin adlarını yazınız.

Sagu, koşuk, sav, destan

3.  Sözlü edebiyat döneminde şiir söyleyen kişilere ne denirdi?

“ozan, kam, baksı, şaman” 

4. Sözlü edebiyat döneminde hangi konular işlenir?

Genellikle aşk, tabiat, kahramanlık ve ölüm konuları işlenmiştir.

5. Koşuklar ve sagular hangi törenlerde doğmuştur?

Din törenlerinde (şölen,sığır,yuğ) doğmuş, din dışı törenlerde gelişmiştir.

6. Sagu nedir?

İslam öncesi Türkler arasında , bir kahraman, bir devlet büyüğü öldüğünde bunlar için yapılan yuğ adı verilen yas törenlerinde kopuz eşliğinde söylenen şiirlere verilen addır.

7. Sığır denilen sürek avlarında söylenen lirik şiirlere ne ad verilir?

Koşuk

8. Koşuk ve sagular ne eşliğinde söylenir?

Kopuz

9. Koşuk ve sagunun iki benzerliğini yazınız.
  • İkisi de sözlü edebiyat ürünüdür. 
  • İkisi de 7li hece ölçüsüyle yazılmıştır.

10. Koşuk ve sagunun farkını tek cümle ile yazınız.

Temaları bakımından farklıdır.

11. İslami dönemin ilk ürünün adı nedir?

Kutadgu Bilig

12. Kutadgu Bilig'in  ölçüsü ve nazım şekli nedir? 

Aruz ve mesnevi

13. Kutadgu Bilig kim tarafından yazılıp kime sunulmuştur?

11. yy’da (1069-1070) Yusuf Has Hacip tarafından yazılmıştır.
Karahanlı hükümdarı Tabgaç Buğra Han’a sunulmuştur

14. Kutadgu Bilig'de hangi konulara değinilmiştir?

İki dünyada mutlu olmanın  yolları, ahlak, dinin önemi, devlet idaresi gibi konulara  değinilmiştir.

15. Kutadgu Bilig'deki dört sembolik şahsiyet ve temsil ettikleri değerleri yazınız.

Eserde dört sembolik şahsiyet yer alır.
Hükümdar(kanun): Kün Togdı, 
Saadet: Ay-Toldı, 
Akıl: Ögdülmiş
Hayatın sonu(akıbet): Odgurmış


16. Kutagdu Bilig hangi alanlarda ilk'tir?

Türk edebiyatında ilk siyasetnamedir.
Aruz ölçüsüyle yazılan ilk eserdir. 
İslami dönemin ilk edebi ürününüdir.
Türk edebiyatındaki ilk mesnevidir.

17. Divanü Lügati't Türk'ü kim yazmış kime ithaf edilmiştir?


  • 11.yy’da (1072-1074) Kaşgarlı Mahmut tarafından yazılmıştır. 
  • Ebul Kasım Abdullah’a sunulmuştur.



18.  Divanü Lügati't Türk'le ne geleneği başlamıştır?



 Sözlük yazma geleneği

19. Divanü Lügati't Türk'ün yazılış amacı nedir?

Araplara Türkçe öğretmek amacıyla yazılmıştır.

20.  Divanü Lügati't Türk'ün önemi nedir?

Türkçenin ilk sözlüğü ve dilbilgisi kitabıdır.

Dağlarda gezer oldum
Okuyup yazar oldum
Ben bir güzel uğruna
Kuruyup gazel oldum

21. Yukarıdaki şiirin nazım şekli nedir?

Mani

22. Yukarıdaki manin türü nedir?
Düz mani

23. Yukarıdaki maninin teması nedir?

Aşk


24. Mani ve tuyuğun iki farkını yazınız.

Mani anonimdir, tuyuğların söyleyeni bellidir.
Maniler heceyle tuyuğlar aruzla yazılır.

ilkbahara yaz derler
Şirin söze naz derler
Kime derdim söylesem
Bu dert sana az derler
Kendin ettin kendine
Yana yana gez derler

25. Yukarıdaki maninin türü nedir?

Artık(yedekli) mani

26. Yukarıdaki maninin redif ve kafiyesini bulup  yazınız.

"derler"→ redif, "z"→ yarım uyak

26. Ahmet Yesevi ile edebiyatımızda hangi şiir geleneği başlamıştır?

Dini-tasavvufi halk şiiri

Aşkın zincirini üzem,
Deli olam dağa düşem.
Sensin dünü gün endişem,
Bana senì gerek seni.
(Yunus Emre)

27. Yukarıdaki şiirin nazım şekli nedir?

İlahi

28. İlahideki söz sanatını bulup açıklayınız.

Teşbih (benzetme) : Aşk zincire  benzetilmiştir.

29. İlahide aşk niçin zincir ve ateşe benzetilmiştir?

İlahi aşkın çileli ve zor bir yol  olduğunu belirtmek için...

Evlerinin önü çardak
Elif'in elinde bardak
Sanki yeşil başlı ördek
Yüzer Elif Elif diye
Karacaoğlan

30. Yukarıdaki dörtlüğün nazım şekli nedir?

Semai

31. Semai halk edebiyatının hangi koluna ait bir nazım şeklidir?

Aşık tarzı edebiyatı

32. Aşık edebiyatının nazım şekillerinin adlarını yazınız.

Koşma, semai, varsağı, destan

33. Koşuk ile koşmanın iki farkını yazınız.

Koşuk sözlü edebiyat dönemi koşma İslami dönem halk edebiyatı türüdür.
Koşukta mahlas bulunmazken koşmada bulunur. 

34. Anonim halk şiiri nazım türleri nelerdir?

Mani ve türkü

35. Halk şairleri mahlaslarını son dörtlükte kullanır. Âşıklar dilinde buna ne ad verilir?

Tapşırma


36. Cönk nedir?

 Halk şairlerinin şiirlerini topladıkları deftere denir.

37. Belli bir konusu olmayan, mısra başı ve sonu kafiyeli, aliterasyon ve secilerle oluşturulmuş ses oyunlarıyla ve çağrışımlarla bağlanan belli bir nazım düzenine kavuşturulmuş, birbirini tutmayan hayaller ve düşüncelerin sıralanmasından meydana gelmiş bir nazım türünün adı nedir?

Tekerleme

Uykudan uyanmış şahin bakışlım
Dedim sarhoş musun söyledi yok yok
Ak ellerin elvan elvan kınalım
Dedim bayram mıdır söyledi yok yok

38. Yukarıdaki koşmanın nazım türü nedir?

Güzelleme

39. Koşuk, sagu ve sav örneklerinin olduğu ilk kitap hangisidir?

Divanü Lügati't Türk

40. Koşma ile semai arasındaki fark nedir?

Koşma 11'li hece ölçüsüyle yazılır, semai 8'li hece ölçüsüyle 

Ben toprak oldum yoluna,
Sen aşırı gözetirsin,

41. Dizelerdeki altı çizili sözcükte görülen söz sanatı nedir?

Kinaye


Ey dost senin yoluna 
Canım vereyim Mevlâ 
Aşkını komayayın 
Od’a gireyim Mevlâ

42. Son dizede yer alan söz sanatını açıklayarak yazınız.

Oda girmek (ateşe girmek) iafdesiyle Hz. İbrahim'i hatırlattığı için telmih sanatı vardır.


43.  "Bir kız vardı yok gibi öyle güzel" dizesinde belirgin olan söz sanatı nedir?

Tezat

DİLBİLGİSİ SORULARI

İnsanlardan buz gibi soğudum,
İşte yalnız sen varsın
Öyle halsizim ki hiç sorma
Anlarsın.

44. Dörtlükteki  edat, bağlaç ve zarfı bulup yazınız.

edat: gibi, yalnız
bağlaç: ki
zarf: işte

45. "Madem mutluluğun da kendine göre bir güzelliği var, bunu paylaşalım öyleyse..." cümlesindeki bağlaçları bulup yazınız.

"de, madem, ise"

46. "Meğer yıllarca seni boşuna beklemişim ben..." cümlesindeki bağlacın cümleye kattığı anlam nedir?

Meğer → yeni farkına varma

47. "Edebiyatla aram iyi ama kimyaya da  boş değilim." cümlesindeki "de" bağlacının cümleye kattığı anlamı yazınız.

Karşılaştırma

48. "Ha gayret bu sefer sınavdan 100 alacaksın!" cümlesindeki ünlemi bulup cümleye kattığı anlamı yazınız.

Ha ünlemi →  isteklendirme anlamı


Gel seninle resim yapalım. 
Bir yüz çizelim ince,
Küçük nezleli bir burun
Ve gözler zeytin iriliğinde.

Sonra bir gelincik, ince bir boyun,
Soyulmuş bademden daha ak bir ten,
Öyle bir yüz ki seher vakti
Mutluluk estirsin güneş doğarken
,
49. Şiirdeki edat ve bağlaçları bulup yazınız.

edatlar: (i)le, daha
bağlaçlar: ve, ki 


“ Ama”larla yaşanmıyor, fakatlar aman vermiyor.
Bağlaçlar aşka ara verdirmiyor
'İle' bağlacı kopup cümleyi bağladığında
“Yalnız” a dönüşünce cümlede
Yalnızlaştırma bu en son halimi

50. Şiiri edat ve bağlaç bakımından değerlendiriniz.

Şiirde edat ve bağlaç adları var ama bunlar edat ve bağlaç görevinde kullanılmamışlardır.





Artikel Terkait

Yorumları Göster
Yorumları Gizle

1 yorum var

2.yazılılar ne zaman giriir

YORUM YAPARAK SORU SORABİLİR veya KATKIDA BULUNABİLİRSİNİZ...

1) Yaptığınız yorum biz onayladıktan sonra görülecektir.
2) Yazım kurallarına mümkün olduğunca dikkat ediniz.
3) Kullandığınız üslubun kişiliğinizi yansıttığını unutmayınız.
4) Yorumunuza emoji eklemek için "Emoticon" butonuna tıklayın.
5)Yorumunuza gelecek cevabı takip etmek beni bilgilendir kutucuğunu işaretleyebilirsiniz.


EmoticonEmoticon

▅ ▆ ▇ █ Öne Çıkanlar