EPİK TİYATRO ÖZELLİKLERİ MADDELER HALİNDE

EPİK TİYATRO VE ÖZELLİKLERİ

Epik Tiyatro Nedir?

Tiyatro dünyasına 20. Yy’da Bertolt Brecht (Bertol Brek) tarafından kazandırılmış bir tiyatro biçimidir. Epik kavramı kahramanca, yiğitçe anlamlarında kullanılır. Epik tiyatroda temel amaç izleyiciyi eleştirel düşünmeye sevk etmektir. Bunun için seyirci sahneye karşı yabancılaştırılır. Gösterilenlerin sık sık oyun olduğu hatırlatılır. Bunun için oyunlar başka tarihlerde başka milletlerin başından geçiyormuş gibi sunulur. Bertolt Brecht birMarksisttir; yazar ve bir oyun yönetmeni olarak işçi sınıfının ezilmişliğini dile getirir. Bertholt Brechtsınıfsal ayrıma karşı çıkar. Oyunlarda sınıfsal ayrımı vurgulamak için her sınıfı kendi hareket, davranış ve bakış açısı içinde canlandırır. Aynı olaylar her sınıftan insan için farklı hareket ve davranışlar ile ifade edilmelidir görüşünü savunur.

Epik Tiyatronun Tarihi Gelişimi

Epik Tiyatro kurucusu Bertholt Brecht’in etkisi ile ilkin Almanya’da gelişip yaygınlaşır. Sınıfsal ayrımın ortadan kalkmasını savunan başka yazarların de etkisi ile Türk Edebiyatı dahil tüm dünya edebiyatlarında görülmeye başlar. Dünya savaşları ve ekonomik bunalımların olumsuz etkisi, işçi sınıfının önemini arttırır. Halk sınıfları arasında ayrımın kalkması ile sadece elit kesimin bir eğlence aracı olarak görülen tiyatro halkın bütününe hitap etmeye başlar. Türk Edebiyatında Haldun Taner Epik Tiyatronun kurucusu olarak kabul edilir. Yazarın “Keşanlı Ali” adlı oyununda türün tüm özellikleri görülür. Oyunda mahalle halkının evlerini ve arazilerini türlü hile ve zorbalıkla elinden almaya çalışan elit, zengin kesim ile gariban işçi, mahallelinin mücadelesi anlatılır. Oyunun kahramanı “Keşanlı Ali” mahallelinin de (işçi sınıfı) desteğini alarak mücadeleyi kazanır.

Epik Tiyatronun Özellikleri

                              1-      Epik tiyatroda sanatsal değil toplumsal amaç güdülür. Toplumda kötü giden, aksayan, yanlış yönler eleştirilir. Seyircinin olay ve durumlara eleştirel bakması hedeflenir.
                              2-      Oyunda epizotlar (Bölümler) arasındaki bağ çok zayıftır. Olaylar arasında neden – sonuç ilişkisi aranmaz. Sık sık oyunun kurmaca olduğu vurgulanır. Bunun için müzikten, tarihselleştirmeden yararlanılır.
                              3-      Kahramanlar her kesimden insanlardır. Esas kahramanlar işçi sınıfını temsil eder. Oyunda her kahraman ait olduğu sınıfı temsil eden davranış ve hareketlerde bulunur. Örneğin bir fabrikatörün yemek yemesi, masaya oturuşu ile işçinin aynı olaylarda davranış ve hareketleri aynı olamaz.
                              4-      Epik tiyatroda kurmaca yapıyı vurgulamak için mizahtan ve mübalağadan yararlanılır. Kahramanlar çok büyük işler başarır.
                              5-      Oyunlar gerçek hayattan alınsa da izleyicinin kendi hayatı ile oyun arasında birebir özleştirme yapması istenmez. Zira oyunda kendi hayatının yansıtıldığını düşünen bir izleyicinin özgün bir bakış açısı ile eleştiri yapamayacağı savunulur. Bunun için oyunlar farklı tarihlerde başka insanların başından geçiyormuş gibi anlatılır.
                              6-      Bunlar dışında epik tiyatro ile çağdaş tiyatro benzer özellikler gösterir.

Hiç yorum yok


Yorumunuz için şimdiden teşekkürler...Blogger'da bir hesabınız yoksa ''Anonim'' veya ''Adı/Url'' bölümünü seçerek kolayca görüşlerinizi belirtebilirsiniz...

Blogger tarafından desteklenmektedir.