20 Nis 2016

BİR METİNDEKİ KELİME GRUPLARINI VE CÜMLENİN ÖGELERİNİ,BULMA, İNCELEME

Reklamlar

BİR METİNDEKİ KELİME GRUPLARINI VE CÜMLENİN ÖGELERİNİBULMA, İNCELEME
www.edebiyatfatihi.net

HUZUR ROMANINDAN...Köprünün kenarında kahvenin saçağında, manasını anlamadıkları hızlı konuşmalar oluyor, / bazen bir kırlangıç küçük kanat çırpınışlarıyla, tıpkı yüzen  bir insanın kendisini sadece olduğu sularda tutmağa çalışan haliyle boşlukta  tutunduğu noktadan hudutsuz maviliğe kendisini bırakıyor,/ sonra gözlerinin artık  takip edemeyeceği noktadan aşağıya doğru süzülüyor /ve / bu süzülüş tam sonuna kadar böyle gidecek vehmini uyandırdığı zaman, birdenbire ufkileşiyor, / kendi üzerinde münhaniler, helezanlar çiziyor,/ bilinmez bir hendese davasını ispat eder gibi bir yığın kesik ve iç içe hareketler birbirini takip ediyor / ve / nihayetinde bu kendi ördüğü ağdan bir kanat darbesiyle kurtuluyor,/ telaşlı ve sevinçli yuvasına kavuşuyordu.


Bu metinde ayrı ayrı değerlendirilmesi gereken sekiz cümle bulunmaktadır. 


1. Köprünün kenarında kahvenin saçağında, manasını anlamadıkları hızlı
konuşmalar oluyor(du).

Cümlenin Öğeleri : 

oluyor(du): yüklem

manasını anlamadıkları hızlı konuşmalar: özne
kahvenin saçağında: yer tamlayıcısı
Köprünün kenarında: yer tamlayıcısı


Kelime Grupları : 


Köprünün kenarı: belirtili isim tamlaması

kahvenin saçağı: belirtili isim tamlaması

manasını anlamadıkları(s) / hızlı konuşmalar(i): sıfat tamlaması

hızlı(s) / konuşmalar(i): sıfat tamlaması

manasını anlamadıkları: tamlayanı düşmüş iyelik grubu

manasını (bln) / anlamadık: Sıfat-fiil grubu


2. Bazen bir kırlangıç küçük kanat çırpınışlarıyla, tıpkı yüzen bir insanın kendisini
sadece olduğu sularda tutmağa çalışan haliyle, boşlukta tutunduğu noktadan
hudutsuz maviliğe kendisini bırakıyor(du).


Cümlenin Öğeleri : 

bırakıyor(du) : yüklem

bir kırlangıç: özne

kendisini: belirtili nesne

Bazen: zarf tümleci

küçük kanat çırpınışlarıyla: zarf tümleci

Tıpkı: cümle dışı öğe

 yüzen bir insanın kendisini sadece olduğu sularda tutmağa çalışan haliyle: zarf tümleci

boşlukta tutunduğu noktadan: yer tamlayıcısı

hudutsuz maviliğe: yer tamlayıcısı


Kelime Grupları : 


Bir(s) / kırlangıç(i) : sıfat tamlaması

küçük kanat çırpınışları(i) / ile (çe) : edat grubu

küçük(s) / kanat çırpınışları(i) : sıfat tamlaması

kanat (ty) / çırpınışları(tn): belirtisiz isim tamlaması

yüzen bir insanın kendisini sadece olduğu sularda tutmağa çalışan hali(i) / ile (çe) :
edat grubu


yüzen bir insanın(ty) / kendisini sadece olduğu sularda tutmağa çalışan hali(tn) :
belirtili isim tamlaması

yüzen(s) / bir insan(i) : sıfat tamlaması

bir(s) / insan(i) : sıfat tamlaması

kendisini sadece olduğu sularda tutmağa çalışan(s)/ hal(i) : sıfat tamlaması

kendisini sadece olduğu sularda tutmağa(yt)/ çalışan(y) : sıfat-fiil grubu

kendisini(n)/ sadece(cdö)/ olduğu sularda(yt)/ tutmak(y) : isim-fiil grubu

olduğu(s)/ sular(i) : sıfat tamlaması

boşlukta tutunduğu(s) / nokta(i) : sıfat tamlaması

boşlukta(yt) / tutunduk (y) : sıfat-fiil grubu

hudutsuz(s) / mavilik(i) : sıfat tamlaması


3. Sonra gözlerinin artık takip edemeyeceği noktadan aşağıya doğru
süzülüyor(du).


Cümlenin Öğeleri : 


süzülüyor(du) : yüklem

O (bir kırlangıç) : özne

Sonra: zarf tümleci

gözlerinin artık takip edemeyeceği noktadan aşağıya doğru: yer tamlayıcısı



Kelime Grupları : 


gözlerinin artık takip edemeyeceği noktadan aşağıya(i) / doğru(çe) : edat grubu

gözlerinin artık takip edemeyeceği noktadan aşağı: uzaklaşma grubu

gözlerinin artık takip edemeyeceği(s) / nokta(i) : sıfat tamlaması

gözlerinin(ty) / artık takip edemeyeceği(tn) : belirtili isim tamlaması

artık(z) / takip edemeyeceği(y) : sıfat- fiil grubu

 Tezimizin ilk bölümünde geçen birleşik fiil bahsinde de söz ettiğimiz gibi; birleşik fiiller morfolojik
yapılar olduğundan cümle tahlili sırasında bu morfolojik yapı kelime grubu olarak


değerlendirilmemelidir. Bu sebepten biz “takip et- “ birleşik fiilini burada kelime grupları içinde
değerlendirmiyoruz.

4. Bu süzülüş tam sonuna kadar böyle gidecek vehmini uyandırdığı zaman,
birdenbire ufkileşiyor(du).


Cümlenin Öğeleri : 


ufkileşiyor(du) : yüklem

Bu süzülüş: özne

tam sonuna kadar böyle gidecek vehmini uyandırdığı zaman: zarf tümleci

birdenbire: zarf tümleci


Kelime Grupları : 


Bu (s) / süzülüş(i) : sıfat tamlaması

tam sonuna kadar böyle gidecek vehmini uyandırdığı(s) / zaman(i) : sıfat tamlaması

tam(z) / sonuna kadar böyle gidecek vehmini(bln) / uyandırdık(y) : sıfat- fiil grubu

sonuna kadar böyle gidecek(s) / vehmi(i) : sıfat tamlaması

sonuna kadar(z) / böyle(z) / gidecek (y): sıfat- fiil grubu

sonuna(i) / kadar(çe) : edat grubu


5. Kendi üzerinde münhaniler, helezanlar çiziyor(du).


Cümlenin Öğeleri : 


çiziyor(du) : yüklem

O : özne

münhaniler: belirtisiz nesne

helezanlar: belirtisiz nesne

Kendi üzerinde: yer tamlayıcısı




Kelime Grupları : 


Kendi(ty) / üzeri(tn) : belirtisiz isim tamlaması



6. Bilinmez bir hendese davasını ispat eder gibi bir yığın kesik ve iç içe hareketler
birbirini takip ediyor(du).


Cümlenin Öğeleri: 


takip ediyor(du) : yüklem

bilinmez bir hendese davasını ispat eder gibi bir yığın kesik ve iç içe hareketler: özne

birbirini: belirtili nesne



Kelime Grupları : 


bilinmez bir hendese davasını ispat eder gibi(s)/ bir yığın kesik ve iç içe hareket(i): sıfat
tamlaması

bir yığın(s)/ kesik ve iç içe hareket(i): sıfat tamlaması

bir(s) / yığın(i) : sıfat tamlaması

kesik ve iç içe(s)/ hareket(i): sıfat tamlaması

kesik(i) / ve(be) / iç içe (i) : bağlama grubu

iç içe: kısaltma grubu

bilinmez bir hendese davasını ispat eder(i) / gibi(çe) : edat grubu

bilinmez bir hendese davasını(bln)/ ispat eder(y): sıfat- fiil grubu

bilinmez(s)/ bir hendese davası(i): sıfat tamlaması

bir(s)/ hendese davası(i): sıfat tamlaması

hendese(ty)/ davası(tn): belirtisiz isim tamlaması





7. Nihayetinde bu kendi ördüğü ağdan bir kanat darbesiyle kurtuluyor(du).


Cümlenin Öğeleri : 


kurtuluyor(du) : yüklem

O : özne

bu kendi ördüğü ağdan: yer tamlayıcısı

Nihayetinde: zarf tümleci

bir kanat darbesiyle: zarf tümleci


Kelime Grupları : 


bu(s) / kendi ördüğü ağ (i) : sıfat tamlaması

kendi ördüğü(s) / ağ(i) : sıfat tamlaması

kendi(ö)/ ördük(y) : sıfat-fiil grubu

bir kanat darbesi(i) / ile(çe) : edat grubu

bir(s) / kanat darbesi(i) : sıfat tamlaması

kanat(ty) / darbesi(tn) : belirtisiz isim tamlaması


8. Telaşlı ve sevinçli yuvasına kavuşuyordu.


Cümlenin Öğeleri: 

kavuşuyordu: yüklem

O: özne

yuvasına: yer tamlayıcısı

telaşlı ve sevinçli: zarf tümleci


Kelime Grupları: 

telaşlı (i) / ve(be) / sevinçli (i) : bağlama grubu

HAZIRLAYAN: SAKİNE DEMENCOŞKUN


Artikel Terkait

YORUM YAPARAK SORU SORABİLİR veya KATKIDA BULUNABİLİRSİNİZ...

1) Yaptığınız yorum biz onayladıktan sonra görülecektir.
2) Yazım kurallarına mümkün olduğunca dikkat ediniz.
3) Kullandığınız üslubun kişiliğinizi yansıttığını unutmayınız.
4) Yorumunuza emoji eklemek için "Emoticon" butonuna tıklayın.
5)Yorumunuza gelecek cevabı takip etmek beni bilgilendir kutucuğunu işaretleyebilirsiniz.


EmoticonEmoticon