10.sınıf dil ve anlatım öğün yayınları 155-161.sayfa cevapları

10.sınıf dil ve anlatım Öğün Yayınları Cevapları
ÖĞRETİCİ ANLATIM
SAYFA 155:
HAZIRLIK

1) Bir konuda bilgi edinmek için başvurduğunuz kaynaklarda hangi özelliklerin bulunmasına dikkat edersiniz?
Bir konuda bilgi edinmek için başvurduğumuz kaynakların açık ve anlaşılır olmasına dikkat
ederiz.
2) Herhangi bir konu hakkında bir kişiye bilgi verirken konuşmanızda nelere dikkat edersiniz?

Konuşmanın anlaşılır ve açık olmasına, karmaşık ifadelerin olmamasına ve kaynak göstermeye dikkat ederiz.
3) Herkesin her bilgiyi kolayca öğrenmesi mümkün olabilir mi? Mümkün olduğunu düşünüyorsanız bu durumu hangi faktörlerin etkileyebileceğini açıklayınız.


Olabilir. Eğer kaynaklar bilgi verdiği konuda açık ve anlaşılır bir dille yazılmışsa.
4) Cumhuriyet’in ilanından sonra, ülkemizde kadın hakları konusunda hangi gelişmeler yaşanmıştır? Geçmiş yıllardaki bilgilerinizden hareketle açıklayınız.
Türkiye’de Cumhuriyetin kuruluş yıllarından itibaren kadının siyasi ve toplumsal hayattaki konumunun güçlendirilmesine yönelik önemli adımlar atılmış, Batılı ülkelerin pek çoğundan önce ülkemizde kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilmiştir.

1980’li yıllardan bu yana gerek uluslararası düzeyde gerek ülke içinde kadın hareketi güç kazanmış, kadın hakları konusunda toplumsal bilinç giderek artmıştır. Bu durumun sonucu olarak, 1990’lı yılların ikinci yarısından itibaren, ilgili ulusal mevzuat gözden geçirilmiş, çeşitli yasal düzenlemeler yapılarak kadın-erkek eşitliğinin sağlanması yolunda önemli gelişmeler kaydedilmiştir.

Bu doğrultuda gerçekleştirilen yasal düzenlemeler içerisinde, 1998 yılında yürürlüğe giren 4320 sayılı “Ailenin Korunmasına Dair Kanun” özel önem taşımaktadır. Söz konusu Kanun, aile içinde şiddete maruz kalan kadın veya çocuklara şahsen şikayet bildiriminde bulunma imkanı tanımakta, ayrıca Cumhuriyet Başsavcısının bildirisi üzerine mağdur tarafı korumak amacıyla alınan tedbirlere uyulmaması halinde verilecek cezaları hükme bağlamaktadır.

SAYFA 156
  1. ETKİNLİK
  • Çeşitli ders kitaplarınızdan metinler bularak bulduğunuz bu metinleri sınıfa getiriniz.
  • Getirdiğiniz metinleri sınıfta okuyunuz.
  • Arkadaşlarınızla birlikte, okuduğunuz ve dinlediğiniz metinlerin ortak özelliklerinin neler olduğunu belirleyerek sonuçları maddeler hâlinde tahtaya yazınız.
Metin inceleme:
  1. “Orhun Anıtları” ve “Çay” adlı metinlerde hangi bilgilere yer verilmiştir?
Orhun Anıtlarının nerede bulunduğu   ve içeriği hakkında bilgi verilmiş.
Çay adlı metinde ise çay  bitkisi ile ilgili bilgi verilmiş.
  1. “Orhun Anıtları” ve “Çay” adlı metinlerde bilgilerin kolayca anlaşılıp doğru yorumlanabilmesi için okuyucunun hangi özelliklere sahip olması gerekir? Aşağı yazınız.
O alanda da bilgi sahibi olması ve akademik çalışma yapmış olması gerekir. Bu metinler belirli ihtisas isteyen metinlerdir.

SAYFA 157:
2.ETKİNLİK
1.Öğretici metinlerin yazılış amacı nedir?

Öğretici metinler, açıklama, aydınlatma, bilgi verme amaçlarıyla yazılır.

Bu tür metinlerin açıklama, aydınlatma, bilgi verme amacıyla yazıldıkları söylenebilir mi?
Evet, bu tür metinlerin açıklama, aydınlatma, bilgi verme amacıyla yazıldıkları söylenebilir.

Okuduğunuz metinlerden hareketle, defterinize, yukarıdaki sorulara cevap olabilecek nitelikte
bir paragraf yazınız. Yazdığınız paragrafı arkadaşlarınıza okuyunuz.


Bu metinlerle sağlanan iletişimin amacı bilinmeyeni açıklamak; herhangi bir yer ve olay hakkında bilgi vermek; bir düşünceyi, duyguyu kanaati bildirmektir.
Öğretici metinler günlük hayatın gerçeklerini, tarihî olayları, felsefi düşünceleri ve bilimsel gerçekleri anlatan metinlerdir.

SAYFA 158:
3.ETKİNLİK
  • “Orhun Anıtları”, “Çay” ve “Türkiye-Yüzey şekilleri” adlı metinlerde söz sanatlarına, dilin bünyesine  mal olmamış, yan anlam ifade eden kelime ve kelime gruplarına yer verilip verilmediğini; bu metinlerde dilin daha çok hangi işleviyle kullanıldığını metinlerden örnek cümleler bularak açıklayınız.
“Orhun Anıtları”, “Çay” ve “Türkiye-Yüzey şekilleri” adlı metinlerde söz sanatlarına, dilin bünyesine
mal olmamış, yan anlam ifade eden kelime ve kelime gruplarına yer verilmemiştir.  Bu metinlerde nesnel anlatım esastır. Yanlış anlaşılmalara yol açabilecek anlatımlardan uzak durulur.
Öğretici metinlerde dil göndergesel  işlevde kullanılır.
  1. ETKİNLİK
  • “Orhun Anıtları”, “Çay” ve “Türkiye-Yüzey şekilleri” adlı metinlerde parçalar (metin, tablo, şekil, resim vb.) arasındaki ilişkinin nasıl sağlandığını sınıfta tartışınız. Ulaştığınız sonucu defterlerinize yazınız.
“Orhun Anıtları”, “Çay” ve “Türkiye-Yüzey şekilleri” adlı metinlerde parçalar (metin, tablo, şekil,
resim vb.) arasındaki ilişki çeşitli şekillerle ve değişik renklerle ve bu renklerin ifade ettiği analmlarla sağlanmıştır.
  1. ETKİNLİK
  • Aşağıdaki cümleleri önce olduğu gibi daha sonra ise altı çizili kelimeleri çıkararak okuyunuz.
- Hızlı yürüyelim, belki otobüse yetişiriz.
  -Çocuk, şiiri güzel okudu.
– Adam, hava almak için dışarı gitti.
– Yeni işine yarın başlayacakmış.
– Mavi en güzel renktir.
  • Cümlelerin önceki ve sonraki hâlleri arasında nasıl bir fark oluştu?
Bu sözcükleri çıkarıp okuyunca anlam daralır. Düşünce tam olarak ifade edilemez.  Bu sözcükler fiillerin özelliklerini belirtmiştir.
  • Cümlelerdeki altı çizili kelimeler hangi tür kelimelerin anlamlarını etkilemiştir?
Fiilin ve sıfatın anlamını etkilemiş.


SAYFA 161:
ÖLÇME-DEĞERLENDİRME
1.Öğretici metinlerle ilgili aşağıdaki bilgilerden doğru olanların yanlarına “D”, yanlış olanlarınyanlarına ise “Y” yazınız.
  • Öğretici metinlerde dil, daha çok göndergesel işleviyle kullanılır. ( D )
  • Öğretici metinler, her yaş ve seviyedeki okuyucu kitlesine hitap eder. ( Y )
  • Öğretici metinler açıklama, aydınlatma, bilgi verme amaçlarıyla yazılar. ( D )
  • Öğretici metinlerde anlatılanlar, resim, tablo, şekil vb. ile desteklenir. ( D )
  • Öğretici metinlerde kelimeler ağırlıklı olarak mecaz ve yan anlamlarıyla kullanılır. ( Y )
  • Öğretici metinlerde söz sanatlarından sakça yararlanılır. ( Y )
  1. Aşağıdaki cümlelerde yer alan boşlukları uygun ifadelerle tamamlayınız.
  • Öğretici metinlerde kelime ve kelime grupları daha çok ..GERÇEK… anlamlarıyla kullanılır.
  • Öğretici metinlerde dil ağırlıklı olarak ….GÖNDERGESEL….işleviyle kullanılır.
  1. Öğretici anlatımla oluşturulmuş metinlerin yazılış amacı nedir? Açıklayanız.
Bu tür metinlerin açıklama, aydınlatma, bilgi verme amacıyla yazılır.
  1. Öğretici anlatımla oluşturulmuş metinlerin ortak özellikleri nelerdir? Açıklayınız.
1.Dil daha çok göndergesel işlevde kullanılır.
2.Söz sanatlarına, kelimelerin mecaz anlamlarına yer verilmez.
3.Verilen bilgiler örneklerle ve tanımlarla pekiştirilir.
4.Daha çok nesnel cümleler kullanılır.
5.Açıklama, aydınlatma, bilgi verme amaçlarıyla yazılır.
6.Öğretici metnin anlaşılması ve yorumlanması için okuyucunun verilen bilgiyi kavrayabilecek birikime sahip olması gerekir.
7.İfade hiçbir engele uğramadan akıp gider.
8.Gereksiz söz tekrarı yapılmaz.
9.Ses akışını bozan, söylenmesi güç sesler ve kelimeler yoktur.
10.Dil ve ifade sade, gösterişsiz ve pürüzsüzdür.
11.Düşünce ve duygular kısa ve kesin ifadelerle dile getirilir.
12.Bu anlatım türü daha çok ansiklopedilerde ve ders kitaplarında kullanılır.
13.Tarihi metinler, Felsefi metinler, Bilimsel metinler gibi bölümleri vardır
  1. Öğretici metinlerde kullanılan dilin özellikleri nelerdir? Açıklayınız.
Açık, anlaşılır bir dil kullanılır. , Yan anlam ve mecaz anlam kullanılmaz.
  1. Öğretici anlatımla oluşturulmuş metinler aşağıdaki kaynaklardan hangisinde görülmez?
A) Bilimsel dergiler
B) Ders kitaplar›
C) Ansiklopediler
D) Hikâye kitapları
E) Gazeteler
  1. Öğretici metinlerde parçalar arasındaki ilişki nasıl sağlanır? Açıklayınız.
Tema ve konu yoluyla sağlanır. Tema ve kon u paragraflar şeklinde dizilir.

  1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “güzel” kelimesi ötekilerden farklı görevde kullanılmıştır?
A) Yaz kış yeşilliğini yitirmeyen çam korusu penceremden ne güzel görünür.
B) Uzaklardan gelen o tatlı, o güzel sesin etkisiyle bir an durakladı.
C) Güldüğü zaman, ışıltısıyla parlayan güzel dişleri ortaya çakıyor.
D) Sarışın, mavi gözlü çocuğun güzel bir yüzü vardı.
E) O iyi insanlar, o güzel atlara bindiler, çekip gittiler.
1987 ÖSS
  1. Türk kadınının cumhuriyetle kazandığı haklar nelerdir? Yazınız
Elde ettiği en önemli hak seçme ve seçilme hakkıdır.

Hiç yorum yok


Yorumunuz için şimdiden teşekkürler...Blogger'da bir hesabınız yoksa ''Anonim'' veya ''Adı/Url'' bölümünü seçerek kolayca görüşlerinizi belirtebilirsiniz...

Blogger tarafından desteklenmektedir.